Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... Βατερλό για δύο

Βασίλι   Καντίνσκι

Κι έτσι βρέθηκαν δύο μονόφθαλμοι, δύο βαρήκοοι, ο καθένας με τις δικές του παρωπίδες ένα ζεστό, ήσυχο  Αυγουστιάτικο βράδυ  σ’ εκείνη τη μισοσκότεινη, Ακαδημίας και Γενναδίου, γωνία .

Αν τα πράγματα είχαν συμβεί ένα κλικ διαφορετικά...
...Αν ο εγκέφαλος της Αίγλης έδινε εντολή στους αδένες  να παράγουν ενδορφίνες αντί γι αδρεναλίνη, θα ένιωθε ανάλαφρη σαν φτερό, οι ουρανοί θα άνοιγαν και θα χωνόταν χωρίς δεύτερη σκέψη στην αγκαλιά τους που δεν θα ήταν παρά η αγκαλιά του Μιχαλιού.

...Αν η τεστοστερόνη δεν μετέτρεπε τον Μιχαλιό σε επιθετικό αρσενικό, θα στεκόταν να αφουγκραστεί προσεκτικά τους λόγους που είχε επικαλεσθεί η Αίγλη για να δικαιολογήσει την άρνηση, ίσως την άφηνε να κλάψει στον ώμο του ίσως της ορκιζόταν πως είναι αποφασισμένος να την περιμένει όλη του τη ζωή.

Και στη μία και στην άλλη περίπτωση κάπου εδώ θα έπεφταν οι τίτλοι του τέλους. Θα μας ενδιέφερε να παρακολουθήσουμε μια ακόμα νεανική ερωτική περιπέτεια, ή μια σχέση με μεγαλύτερη διάρκεια, με ημερομηνία λήξης πάντως, ή ακόμα και μια στέρεα σχέση που θα αναβάθμιζαν και θα οριστικοποιούσαν οι νότες του γαμήλιου εμβατήριου; Δεν θα ήταν ανιαρό να κοιτάζουμε από την κλειδαρότρυπα τη ζωή ενός τυπικού ζευγαριού που οι καυγάδες του θα περιορίζονταν στις στάμπες που αφήνουν οι πατημασιές πάνω στο καλογυαλισμένο παρκέ; Μα θα μπορούσαν, αλήθεια, να κάνουν χωριό, μόνιμα ή προσωρινά, δύο τόσο ασύμμετρα άτομα; Ποτέ δεν θα το μάθουμε. Οι αδένες τους, βλέπεις, αποφάσισαν διαφορετικά κι έτσι τους είδαμε να μπαίνουν σαν βρεγμένες γάτες μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας.

Ο Μιχαλιός εξοργίστηκε και δεν συγχώρησε ποτέ στην  Αίγλη την αυτοκυριαρχία με την οποία διαχειρίστηκε το μαθηματικό πρόβλημα στον πίνακα. Η ταπείνωση που ένιωσε, με ό,τι θεώρησε απόρριψη, γιγαντώθηκε στην ιδέα ότι  ο φουσκωμένος χείμαρρος, που όρμησε  να τον καταπιεί και τον άφησε μουσκεμένο ως το κόκαλο, για κείνη δεν ήταν παρά ένα ρυάκι που το διέσχισε χωρίς να βρέξει τα ποδαράκια της. Η απελπισία  του έφτασε στα άκρα καθώς είχε να αντιμετωπίσει τις θριαμβευτικές ματιές του Νικόλα –που, έχοντας φάει ήδη την χυλόπιτα από μένα μόλις λίγες μέρες πριν, θα το έφερνε  βαρέως αν ο Μιχαλιός τα είχε καταφέρει με την Αίγλη. Ματιές που μεταφράζονταν σ΄ένα αδυσώπητο: σου τα ’λεγα εγώ! Και σαν να μην έφτανε αυτό είχε και τις εξεταστικές ματιές της Άννας. Τι στην ευχή έχει γίνει εδώ πέρα; Μόνο εγώ ένιωσα το ελαφρό τρέμουλο της Αίγλης καθώς ήλθε και άδειασε μονοκόμματο το κορμί της πάνω στο θρανίο. Δεν της πήρα όμως ούτε λέξη. Μου έδειξε με τον τρόπο της πως ήταν πλήρως αφοσιωμένη στο μάθημα και δεν ήθελε περισπασμούς. Κι εμένα με έθλιβε από τη μια η δύσκολη στιγμή που περνούσε η καλύτερη φίλη μου, μα από την άλλη με συνέπαιρνε η χαρά στη σκέψη πως ο Μιχαλιός ήταν ακόμα ελεύθερος. Και πού ξέρεις...

Όσο για τον ίδιο τον Μιχαλιό μέσα στο σαρανταπεντάλεπτο εκείνης της διδακτικής ώρας πήρε  δύο  αποφάσεις. Η πρώτη καθόρισε τον τρόπο που θα αντιμετώπιζε από δω και πέρα τις γυναίκες που θα ερωτευόταν. Ποτέ πια δεν θα άφηνε τα συναισθήματά του έρμαια να τα ξεσχίσουν τα, λιμαρισμένα αλλά κοφτερά, νύχια τους. Ποτέ πια δεν θα άπλωνε ανοιχτά τα "θέλω" του. Ποτέ δεν θα παρίστανε τον ανοιξιάτικο κότσυφα που ανεβασμένος στο κλαδί  ξελαρυγγιάζεται κελαηδώντας την επιθυμία του για να προσελκύσει τη θηλυκιά.  Θα επινοούσε άλλους τρόπους, πολύπλοκους, εξεζητημένους προκλητικούς κάποτε, για να υποδηλώσει πως η πόρτα του δεν είναι κλειδωμένη. Μα θα ήταν η ενδιαφερόμενη  εκείνη που έπρεπε να σπρώξει για να τον συναντήσει.  Εκφράσεις παρεμφερείς με την κακορίζικη : "…Ούτε ξέρω πως μου συνέβη… Είμαι ερωτευμένος… Μαζί σου..."  διαγράφτηκαν μονομιάς  και για πάντα από το λεξιλόγιό του.

Η δεύτερη απόφαση αφορούσε την ίδια την Αίγλη. Αφοσιώθηκε, με την προσήλωση καλλιτέχνη, στην κατασκευή ενός μεγάλου, περίτεχνα σκαλισμένου Χ και την διέγραψε τελεσίδικα από τη ζωή του. Οριστικά και για πάντα. Κι επειδή φοβήθηκε μήπως υπάρξουν στιγμές αδυναμίας, έσκαψε ένα βαθύ πηγάδι, την πέταξε μέσα, την σκέπασε με τόνους χώμα και σφράγισε το στόμιο μ’ ένα μεγάλο αγκωνάρι. Την  φαντάστηκε να προσπαθεί να κουνήσει με αγωνία χέρια και πόδια, να παλεύει να ελευθερωθεί, να τρίβει τα μάτια που είχαν γεμίσει χώμα, να προσπαθεί να φωνάξει μα ήχος να μην βγαίνει από το στόμα. Ήθελε να κάνει να σωπάσει αυτό το στόμα που μπέρδευε τα μαθηματικά με τα συναισθήματα. Κι όσο όμορφα ήξερε να τεκμηριώνει τα πρώτα τόσο  ανεπίτρεπτα περιχαράκωνε και οριοθετούσε τα δεύτερα. Ήθελε να είναι σίγουρος πως  δεν θα έφτανε στ' αυτιά του καμία λέξη ικανή να τον συγκινήσει.  Κανένα  τερτίπι της δεν θα τον έκανε ν' αλλάξει  απόφασή. Τίναξε τα χέρια εξαντλημένος από το σκάψιμο και χαμογέλασε στην προοπτική πως δεν θα χρειαστεί να ασχοληθεί μαζί της ποτέ πια. Ποτέ πια!

ΤΕΛΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... τα πάθη του πόθου.

http://www.deviantart.com/download/284115451/abstract_kandinsky_tardis_by_umanimo-d4p5kvv.jpg

Έτσι πέρασε ο χειμώνας κι η Άνοιξη. Με τις πρώτες καλοκαιρινές ζέστες τα σχολεία έκλεισαν και, καθώς τα κορίτσια πέταξαν τις μπλε μαθητικές ποδιές και τα χοντρά πουλόβερ, άρχισαν ν' αποκαλύπτονται γυμνά μπράτσα και καμπυλωτές γάμπες και λευκοί λαιμοί κύκνου. Κάποτε - πιο σπάνια αυτό - τύχαινε οι φούστες να είναι αρκετά κοντές και τα θρανία άβολα κι  ένα αφράτο μπούτι να ξεπροβάλει, και μαζί να ξεπροβάλει απαιτητική και λαίμαργη η παλιά επιθυμία του Μιχαλιού να τις έχει όλες. Μα εκείνο που ήταν  απρόσμενο ήταν η μεταμόρφωση της Αίγλης. Η Αίγλη αποδείχτηκε πως είχε, μακράν, τα ωραιότερα βυζιά της τάξης. Βυζιά που πήγαιναν πέρα δώθε με μια λικνιστική κίνηση που του ’φερνε ζαλάδα κι ένα λίγωμα που δεν μπορούσε να αντέξει. Βυζιά που ασφυκτιούσαν μέσα στο αμάνικο μπλουζάκι στο χρώμα των βερίκοκων που κυριαρχούσαν εκείνη ακριβώς την εποχή στους πάγκους των λαϊκών αγορών. Βυζιά για τα οποία θα ήταν διατεθειμένος να κάνει οτιδήποτε προκειμένου να νιώσει δυο ρώγες που θα ορθώνονταν από ανατριχίλα στο άγγιγμά του.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές...ασκήσεις αυτοσυγκέντρωσης

http://i700.photobucket.com/albums/ww7/Paniris/ellen_kandinsky.jpg

Έψαχνε να βρει κάτι διασκεδαστικό και χρήσιμο συνάμα έτσι που να μη μένουν αναξιοποίητες οι ώρες του φροντιστηρίου.  Χωμένος στο τελευταίο θρανίο είχε εποπτεία όλης της τάξης και την άνεση –  ενώ οι συμμαθητές παρακολουθούσαν με θρησκευτική προσήλωση την μπουρδολογία των καθηγητών – να επιδοθεί απερίσπαστος στις μεταφυσικές του αναζητήσεις.
Στόχος υπ’ αριθμόν ένα, να απαλλαγεί από την ενοχλητική παρουσία του ομιλητή στον πίνακα. Η ιδέα, απλή στη σύλληψη και επίπονη στην υλοποίηση, δεν ήταν καινούργια. Την είχε δοκιμάσει - με μέτρια, είναι αλήθεια, αποτελέσματα - στο δημοτικό, τότε που ήθελε να εξουδετερώσει έναν αντιπαθητικό δάσκαλο. Τώρα ήταν πιο ώριμος και μπορούσε να εξελίξει την τεχνική. Δύσκολο να περιγράψει πώς προχώρησε. Χρειάστηκε γερά νεύρα,  ισχυρή αυτοσυγκέντρωση, απεριόριστη δύναμη θέλησης, ακλόνητη πίστη στο εφικτό του στόχου, τερατώδη ψυχραιμία,  ατέλειωτο αριθμό  επαναλήψεων και άφθονο χρόνο.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... φροντιστήριο: μια άλλη όψη

Από τη Νίκη απόμεινε μια τρυφερή ανάμνηση κι ένα ποίημα αμύθητης συναισθηματικής , αν και   αμφίβολης καλλιτεχνικής αξίας. 
Η μοίρα των νεανικών ερώτων!

Όχι πως δεν θα μπορούσε  να την αποζητήσει, μα ήταν στην ηλικία που η ζωή έτρεχε με χίλια και τι να πρωτοπρολάβει  κανείς. Άσε που το συγκεκριμένο καλοκαίρι αναλώθηκε με γερές κόντρες στο σπίτι  για το θέμα του φροντιστηρίου. Για τον Μιχαλιό η εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο ήταν υπόθεση αποκλειστικά δική του και των βιβλίων του.  Δεν είχε ανάγκη από ενδιάμεσους.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... το φίλημα

Νικηφόρος Λύτρας: το φίλημα

Όταν κρύφτηκε και το τελευταίο ίχνος του δίσκου μέσα στην θάλασσα, γύρισε και την φίλησε. Τον ξετρέλαινε η ιδέα ότι το απαγορευμένο που, κάτω από ομαλές συνθήκες, θα μπορούσε να συμβεί σε μια απόμερη σκοτεινή γωνιά,  βιαστικά και αγχωμένα, με την αγωνία να πιαστούν στα πράσα, τώρα γινόταν κάτω από το φως της μέρας με την άνεση ανθρώπων που όλος ο χρόνος ήταν δικός τους και με τη βεβαιότητα πως κανένα αδιάκριτο μάτι δεν καραδοκούσε. 
Ζήτω η δικτατορία!

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... ένα ξεχωριστό ηλιοβασίλεμα

Στο δρόμο της επιστροφής ο νους του πλημμύρισε χρώματα.
Ναι, ήταν δεκαεφτά χρόνων.
Ναι, ήταν το ομορφότερο ηλιοβασίλεμα της ζωής του.

Ο Μιχαλιός δεν ήταν ανυποψίαστος για όσα συνέβαιναν εκείνη την ταραγμένη εποχή στη χώρα. Η πιθανότητα ενός βασιλικού πραξικοπήματος άγγιζε τη βεβαιότητα όσο οι διαδηλώσεις και τα επεισόδια βίας  έπαιρναν ανεξέλεγκτη μορφή. Είχε αποκτήσει από πολύ νωρίς την ικανότητα να διαβάζει πίσω από τις γραμμές των εφημερίδων. Μα, όπως οι περισσότεροι, πιάστηκε στον ύπνο όταν οι συνταγματάρχες κατέβασαν τα τανκς στο Σύνταγμα.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... μια τηλεοπτική εκπομπή

ΑΝΤΙΘΕΜΑ ( Φαγκότα,Γαλλικά Κόρνα, Τρομπέτες, Τρομπόνια, είσοδος κρουστών)

Τα πρώτα χρόνια μετά τη μεταπολίτευση τα τηλεοπτικά κανάλια συναγωνίζονταν για τo καλύτερο αφιέρωμα στην  επέτειο του πραξικοπήματος των συνταγματαρχών κάθε 21 του Απρίλη. Το κοινό αποδείχτηκε διψασμένο να μάθει όσα διαδραματίζονταν όλα αυτά τα χρόνια πίσω από τον αμέριμνο ύπνο του, ένιωθε αυθεντική συγκίνηση για τα πάθη ανθρώπων που αντιστάθηκαν και το πλήρωσαν, ζούσε, από την ασφάλεια του καναπέ, διώξεις και αποτρόπαια βασανιστήρια, έδειχνε σοκαρισμένο όταν ανακάλυπτε την φίμωση του λόγου που είχαν επιβάλει οι επιτροπές λογοκρισίας.

Τι είναι φούγκα;

Το ερώτημα  μού έχει τεθεί κάμποσες φορές από τότε που άρχισα να δημοσιεύω το μυθιστόρημα. Ιδού, λοιπόν, κάποιες επί πλέον πληροφορίες:

Η Λατινική λέξη fuga σημαίνει φυγή και κατ’ επέκταση κυνηγητό. Ως μουσικός όρος χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει ένα πολυφωνικό έργο   στο οποίο όλες οι φωνές τραγουδούν την ίδια μελωδία αρχίζουν όμως ή μία μετά την άλλη με διαφορά φάσης κάποιων μέτρων.

Όλα τα τεχνικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά της φούγκας υπηρετούν ένα πολύ συγκεκριμένο σκοπό: να παρουσιαστεί αρχικά μια συμπυκνωμένη μουσική ιδέα (το θέμα), που στη συνέχεια υφίσταται επεξεργασία, απλώνεται και ανελίσσεται καθώς η πλοκή της φούγκας ρέει ασταμάτητα. Αυτή η αδιάκοπη ροή φτάνει κάποια στιγμή σε μια κορύφωση και εδώ κοπάζει προσωρινά η κινητικότητα της φούγκας. Αμέσως μετά μια γρήγορη αποκλιμάκωση επαναφέρει προς το τέλος τη βασική μουσική ιδέα στην αρχική της μορφή, στο σημείο απ' όπου ξεκίνησε.

Η πολυφωνική αντιστικτική μουσική εμφανίστηκε ήδη από την Αναγέννηση, αλλά εκείνος που έφτασε την τέχνη της φούγκας στο απόγειο ήταν ο Ιωάννης Σεβαστιανός Μπάχ οι φούγκες του οποίου είναι φιλί για το αυτί.

Το μυθιστόρημά μου φιλοδοξεί να δομηθεί σαν μια δίφωνη φούγκα. Αποτελείται λοιπόν από δίδυμα κεφάλαια. Στο πρώτο είδαμε ήδη την οπτική της Αίγλης. Μια οπτική επίπεδη, αναμενόμενη, χωρίς εκπλήξεις, συμβατική. Σ’ αυτή την οπτική αναγνωρίσαμε, άλλος  περισσότερο άλλος λιγότερο, τον εαυτό μας. Γιατί η Αίγλη είναι εσείς κι εγώ.

Ο Μιχαλιός, που θα κάνει τη δεύτερη φωνή και θα μπει με διαφορά φάσης ενός κεφαλαίου, θα παρουσιάσει τα γεγονότα της ίδιας εποχής με την δική του οπτική. Ο Μιχαλιός είναι άλλου είδους ταραχή. Δεν μπαίνει σε καλούπι, δεν χωράει στο σύστημα, είναι αντισυμβατικός και ασυμβίβαστος. Δύσκολα θα αναγνωρίσουμε τον εαυτό μας στην οπτική του Μιχαλιού. 

Βέβαια ο έρωτας, χωρίς να λογαριάζει ισότητες ή ανισότητες, συμμετρίες ή ασυμμετρίες, συμβατότητες ή ασυμβατότητες, φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν. Μα, με δεδομένες τις αντιδιαμετρικές οπτικές, το πράγμα γίνεται πολύπλοκο.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... μετά

Πήραν αμίλητοι τον δρόμο της επιστροφής κι έφτασαν στην τάξη καθυστερημένοι. Ο καθηγητής ήταν ήδη μέσα. Θανάσιμο αμάρτημα! Τους  λοξοκοίταξε καθώς κατευθύνονταν βιαστικοί στα θρανία τους. Ετοιμάστηκε να τους επιπλήξει μα άλλαξε γνώμη.

- Όχι, μην κάθεστε, δεσποινίς, ελάτε στον πίνακα.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... Ακαδημίας και Γενναδίου γωνία

Ο  χρόνος προχωρούσε αμείλικτος, οι εξετάσεις βρίσκονταν  προ των πυλών, οι ζεστές μέρες του Αυγούστου φυλλορροούσαν και η αγωνία χτυπούσε κόκκινο. Μα  ενώ όλα αυτά συνέβαιναν σ’ ένα πρώτο, ορατό, επίπεδο, από κάτω συνέβαιναν υπόγειες αόρατες διεργασίες που συνέκλιναν στα γεγονότα εκείνης της βραδιάς. 

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές...μια σχέση που πλαταίνει

Ας είναι τυχερό το 2013

Και μ’ αυτή την διφορούμενη φράση την άφησε ν’ αναρωτιέται τι τον είχε εξοργίσει:  η διόρθωση ή η αδιαφορία  για τους στίχους στα περιθώρια.

Φάνηκε πως ήταν  το δεύτερο γιατί, ξαναβρίσκοντας το κέφι του, άρχισε να της εξιστορεί πώς ξεκίνησε η γνωριμία του του με τους ποιητές· τους ποιητές που δεν χωρούσαν στο σχολικό πρόγραμμα. Καθώς ήταν η πρώτη φορά που η συνομιλία τους ξέφευγε από τα στενά πλαίσια των  σχολικών μαθημάτων, η Αίγλη ρουφούσε άπληστα τiς πληροφορίες-αποκαλύψεις και, έχοντας μια ιδιαίτερη ικανότητα, τις μετέφραζε σε  εικόνες. 

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... η μη-σχέση που έγινε σχέση

Τέτοιες αντιλήψεις ήταν επόμενο να διαμορφώσουν ανάμεσα στην Αίγλη και τον Μιχαλιό μια σχέση που ουσιαστικά ήταν  μη-σχέση. 

Κι έτσι διατηρήθηκε όλο τον Χειμώνα και την Άνοιξη που τον ακολούθησε. Τον Ιούνιο, που έφτασε στην ώρα του όπως πάντα, τα σχολεία έκλεισαν κι εμείς ριχτήκαμε στην τελική ευθεία για τις εξετάσεις των πρώτων ημερών του Σεπτέμβρη. Τότε ακριβώς ήταν που το "ξωτικό" αποφάσισε να βγει από την κρυψώνα του και να ασχοληθεί μαζί μας. 

Καυτό βράδυ του Ιούνη και ο ανεμιστήρας οροφής, με την ράθυμη κυκλική του κίνηση, πάλευε απεγνωσμένα,  πλην μάταια,  να φέρει ίχνη δροσιάς.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... το "ξωτικό"

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές.. το φροντιστήριο

Η δικτατορία δεν έμοιαζε να επηρεάζει άμεσα τον μικρόκοσμό της. Μπορούσε να συνεχίσει τη ζωή της αδιαφορώντας για την ύπαρξή της. Πολύ περισσότερο που η επόμενη σχολική χρονιά ήταν σημαδιακή και σημαδεμένη από το όραμα της επιτυχίας στις εισαγωγικές για το Πανεπιστήμιο. Μια επιτυχία που ήταν εντολή και τελεσίγραφο κι ένα όραμα που επισκίαζε οποιαδήποτε άλλη επιθυμία, χωρίς να είναι απόλυτα ξεκαθαρισμένο αν  ήταν αποκλειστικά δικό της πιστεύω ή της είχε μεθοδικά καλλιεργηθεί. Γεγονός είναι πως αντιμετώπιζε τις σπουδές περισσότερο χρησιμοθηρικά  και λιγότερο ως πνευματική ανάγκη.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... 21 Απριλίου απολογισμός

Χουάν Μιρό

Πίσω στο σπίτι τα γεγονότα, όπως έφταναν από τις συχνότητες του ραδιοφώνου, είχαν προχωρήσει. Οι προγραμματισμένες για το τέλος Μαΐου εκλογές είχαν ματαιωθεί με συντακτική πράξη και είχε τεθεί σε εφαρμογή κάποιο επιτελικό σχέδιο "Προμηθεύς". Το αισθητικό  μοτίβο, πάντως, συνέχιζε πανομοιότυπο. Εμβατήρια που διακόπτονταν πριν ολοκληρωθούν για να δοθούν χρηστικές πληροφορίες που δεν ήταν παρά απαγορεύσεις, απειλές κατά των παραβατών και από την αρχή εμβατήρια. Απαγορεύεται η συνάθροιση σε ομάδες πλέον των πέντε ατόμων, αναστέλλεται η ισχύς των άρθρων τάδε και τάδε του Συντάγματος, απαγορεύεται η κυκλοφορία  μετά τις πέντε το απόγευμα, πας όστις φιλοξενεί  άτομον μη δηλωμένον εις τας αστυνομικάς αρχάς, θα παραπέμπεται εις έκτακτον στρατοδικείον ... Οι δύο οικογένειες κλείστηκαν στο διαμέρισμα, να περάσουν μαζί το μακρύ βράδυ. Οι άντρες συζητούσαν έντονα - πάντα με το αυτί στο ραδιόφωνο, τη μόνη πηγή πληροφόρησης. Ο πατέρας επέμενε ότι ήταν δουλειά των στρατηγών,  ο θείος και ο αδελφός της μιλούσαν για κάποιους συνταγματάρχες. Για το ρόλο του βασιλιά υπήρχε ομοφωνία: και οι τρεις πίστευαν ότι δεν θα έφερνε αντίσταση. Το μούδιασμα και η σύγχυση ήταν ολοφάνερα στην παρέα των αντρών. 

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές... 21 Απριλίου πρωί

Όταν τα παιδιά συνάντησαν τον Πάουλ Κλέε

Στην πρωτεύουσα τα γεγονότα διαδραματίζονταν δίπλα σου, δεν έφταναν σαν μακρινός απόηχος μέσα από σελίδες εφημερίδων. Μπορούσες ν' απλώσεις το χέρι και να τ' αγγίξεις, να νιώσεις τον παλμό  και την έξαψη της αμεσότητας  κι όταν πια η σκόνη κατακάθιζε και από το άρωμα έμενε το απόσταγμα μπορούσες να πεις: ήμουν κι εγώ εκεί. Εκεί ήταν η Αίγλη όταν ξετυλίχτηκαν τα πρωτόγνωρα γεγονότα ένα πρωινό του Απρίλη με την αθηναϊκή άνοιξη στα καλύτερά της. Η πρώτη αίσθηση της ημέρας ήταν ήχοι από εμβατήρια που έρχονταν από το ραδιόφωνο κι ας είχε περάσει κι όλας μήνας από την εθνική γιορτή. Παράξενο! Και να 'ταν το μόνο! Η μητέρα δεν έδειχνε τη συνηθισμένη φούρια να φύγουν  για το σχολείο. Η Αίγλη δεν θα έλεγε όχι στην πολυτέλεια ενός ανέλπιστου Κυριακάτικου χουζουριού, αν και δεν είχε την παραμικρή αμφιβολία πως ήταν Παρασκευή.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές...στην Πρωτεύουσα

Βασίλι   Καντίνσκι

ΘΕΜΑ ( Φλάουτα, Άρπες, Κλαρινέτα, βιολιά, Βιολοντσέλα)

Για μια οικογένεια με γονείς εκπαιδευτικούς και παιδιά μαθητές, το “καλή χρονιά” ακουγόταν πιο φυσικό τον  Σεπτέμβρη παρά  τον Γενάρη. Ήταν ο Σεπτέμβρης ο μήνας που σηματοδοτούσε αλλαγές - συνήθως αναβαθμίσεις. Από το δημοτικό στο Γυμνάσιο κι από κει στο Λύκειο, από απλοί διδάσκοντες στη θέση υποδιευθυντή με στόχο την επίζηλη θέση του Γυμνασιάρχη. Ο συγκεκριμένος Σεπτέμβρης, ωστόσο, ήταν μοναδικός και η αλλαγή που κουβάλησε  καθοριστική. Η οικογένεια μετακόμισε στην Αθήνα. Για τους γονείς η σωστή λέξη θα ήταν: ξεριζώθηκαν. Για τα παιδιά, που δεν είχαν προλάβει ν’ απλώσουν ρίζες στο νησί, η μεγάλη πόλη αποτελούσε ταυτόχρονα το άγνωστο που τα φόβιζε και το καινούργιο που τα συνέπαιρνε. Για  όλους  η μετάθεση στην πρωτεύουσα ήταν αδήριτη ανάγκη· ο μεγάλος γιος θα σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο και η οικογένεια δεν μπορούσε να συντηρεί δύο σπίτια.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές...ΠΡΕΛΟΥΔΙΟ

            

ΠΡΕΛΟΥΔΙΟ ( Πίκολο φλάουτο, βιολιά, βιόλες) 


H κυρά- Βαρβάρα βγήκε ασθμαίνουσα από το δωμάτιο της λεχώνας και πέρασε τρεχάτη όλο το μακρύ διάδρομο  που οδηγούσε στο σαλόνι. Τρεχάτη που λέει ο λόγος δηλαδή, αφού ήταν απορίας άξιο πώς τα δυσανάλογα κοντόχοντρα ποδαράκια κατάφερναν να σηκώνουν το βάρος ενός τόσο πληθωρικού  κορμιού. Οφείλει να παραδεχτεί κανείς, όμως, ότι ήταν εξαιρετικά ευκίνητη και, καθώς περπατούσε με πηδηχτό βήμα, τα τροφαντά στήθη – χάρη στα οποία είχε αποκτήσει και την ιδιότητα της τροφού δίπλα σ’ εκείνην της μαμής – πηγαινοέρχονταν αγέρωχα πέρα δώθε αψηφώντας τους νόμους της βαρύτητας, ενώ οι τεράστιες περιφέρειες εκτελούσαν  αρμονική ταλάντωση διαγράφοντας μια εντελώς ξεχωριστή καμπυλόγραμμη τροχιά.

Φούγκα για δύο ασύμμετρες φωνές

Η Αίγλη, στα δεκαοχτώ της, ξεδιπλώνει μια συμπυκνωμένη  κεντρική  μουσική ιδέα.  
Η  μελωδία - λες και βγαίνει από πίκολο φλάουτο - είναι λυρική, μαλακή, χαμηλόφωνη, εφησυχασμένη,γαλήνια χωρίς  εξάρσεις, χωρίς κραδασμούς. 
Ο Μιχαλιός, η δεύτερη φωνή που ακολουθεί με μικρή διαφορά φάσης, αφηγείται το ίδιο ακριβώς μουσικό θέμα, μα με τρόπο πιο έντονο. Τα κρουστά κάνουν δυναμική είσοδο και  δονούν τον χώρο.
Η μελωδία διαφοροποιείται,  απλώνεται,  ανελίσσεται.
Ο ακροατής έχει την αίσθηση πως αντιλαμβάνεται τα γεγονότα κυβιστικά σαν να βλέπει τις διαφορετικές όψεις τους.

Η κρυφή ιδιαιτερότητα του πλήκτρου Q...το τέλος

Πείστηκε πως τα μαλλιά του θα μύριζαν πάντα κανέλλα.

Πάντα;

Πολύ βαριά λέξη! 

Λίγο καιρό αργότερα εκείνος έφυγε για μεταπτυχιακά στην Αμερική. Πώς θα μπορούσε να αντέξει τον χωρισμό ούτε που ήξερε. Ευλογημένος αυτός που επινόησε την  ηλεκτρονική αλληλογραφία! Αντάλλαξαν χιλιάδες, δεκάδες χιλιάδες, εκατοντάδες χιλιάδες λέξεις. Κάθε του γράμμα είχε την ιδιαιτερότητα του καινούργιου, όλα όμως άρχιζαν πανομοιότυπα. Είχε μια  λέξη αποκλειστικά για κείνη: φιλόστομη

-Τι σημαίνει; Απόρησε την πρώτη φορά που της το είχε ψιθυρίσει.

-Δεν ξέρω ακριβώς, είναι μια λέξη της πατρίδας μου μα είναι τόσο γλυκόηχη που λες και φτιάχτηκε για σένα. 

Κι αφού πέρασε λίγος καιρός:

-Ρώτησα έναν παππού. Σήκωσε τους ώμους και απάντησε: “εμείς φιλόστομη λέγαμε εκείνη που φιλάει ωραία”. Έκανα διάνα, δεν συμφωνείς; 

Η κρυφή ιδιαιτερότητα του πλήκτρου Q

Φώλιασε ο ένας στις προεξοχές του άλλου, ακούστηκε το κλικ  και εφάρμοσαν σαν
δυο τουβλάκια lego. 
Ταιριαστοί!
Εκείνος δεν απείχε από τα όνειρά της και από τα όνειρα των γονιών της· για την ακρίβεια ήταν ο άντρας που είχε εντολή να αγαπήσει. 
Η σχέση τους ικανοποιούσε προδιαγραφές αυθεντικότητας, ασφάλειας, σταθερότητας, διάρκειας. Θα μπορούσε να διεκδικήσει πιστοποιητικό ποιότητας  ISO.
Ανήκαν στον ίδιο κόσμο, είχαν ανατραφεί με τις ίδιες αρχές και αξίες, οι κοσμοθεωρίες τους ταυτίζονταν, οραματίζονταν το μέλλον με κοινό τρόπο.
Η μόνη τους διαφωνία ήταν στον αριθμό των παιδιών: για κείνη τα δύο ήταν αρκετά, εκείνος  - που ήταν μοναχοπαίδι – επέμενε για τέσσερα. 

Silver Alert...ηλικιωμένου

Γράφει ο Πασχάλης:

Πατάς γερά στα πόδια σου και περιστοιχίζεσαι από παιδιά κι εγγόνια. 

Τώρα. 
Εκεί κοντά στα εξήντα τέσσερά σου χρόνια. 

Νιώθεις τα γηρατειά γύρω σου. 

Τα βλέπεις στους φίλους σου, στον περίγυρό σου.

Όχι στον εαυτό σου! 
Προτιμάς τα μάτια του πνεύματός. Αυτό είναι πάντα πρόθυμο και έτοιμο ακόμη και για τα υπεράνθρωπα της νιότης σου θαύματα.

Γίνεσαι κύκλος κι αγκαλιάζεις με ζεστή, φιλόξενη και προστατευτική αγκαλιά όλα τα αγαπημένα σου πρόσωπα. Κι αυτοί το θέλουν και συ.

Νιώθεις αθάνατος και τα γηρατειά μια αφηρημένη για τον εαυτό σου έννοια.

Ψηλά στον αφέντη Χριστό... κατεβαίνοντας

Ξυπνάω με την έντονη αίσθηση πως κάποιος έχει ρίξει φακό στα μάτια μου. Η λάμψη είναι ενοχλητικά εκτυφλωτική. Ποιος  κάνει παιχνιδάκια τέτοια ώρα; Αποκτάω επαφή με το περιβάλλον και βλέπω στ’ ανατολικά ένα σχεδόν ολόγιομο φεγγάρι που λούζει την κοιμισμένη κατασκήνωση στο απόκοσμο φως του κάνοντας τ’ αστέρια να χλομιάσουν από ζήλια και να εξαφανιστούν. Η απότομη αλλαγή στον φωτισμό ενός κατασκότεινου τοπίου, που δεν το προσεγγίζει το παραμικρό ίχνος τεχνητού φωτός, και στην φωτοχυσία που προκάλεσε η εμφάνιση της Αυγουστιάτικης πανσελήνου στάθηκε ικανή διέγερση για να διακόψει τον ύπνο μου.

Ν' αποστρέφεσαι τη Σελήνη σαν έδαφος. 

Λυρική η υποθήκη του Νίκου Καρούζου προς τον Ηλία Πετρόπουλο. 

Τ' αποτυπώματα των παπουτσιών του Άρμστρονγκ στη σκονισμένη επιφάνεια του  δορυφόρου της Γης δεν αφήνουν περιθώρια για αμφισβήτηση. Μα μια τέτοια Σελήνη σαν θλιμμένο, ωχρό πρόσωπο, τη λες μαργαριτάρι, τη λες ασημένιο μενταγιόν κρεμασμένο στο λαιμό του ουρανού, τη λες αργυρόλευκο τόπι  παιχνίδι των αγγέλων,  τη λες ξελογιάστρα των αισθήσεων και δημιουργό παραισθήσεων, τη λες κροκόπεπλη Εκάτη, παρασυρμένη από τον ορφικό ύμνο, μα έδαφος δεν σου πάει ούτε να την πεις ούτε να την διανοηθείς.

Ψηλά στον Αφέντη Χριστό...αγγίζοντας τον στόχο

Κατεβαίνουμε τρέχοντας να συναντήσουμε τα σακίδια που – ευτυχώς και δυστυχώς – μας περιμένουν υπομονετικά.

Ο αέρας έχει γίνει απειλητικός. Κι αυτό ακόμα το βαρύ φορτίο αποδεικνύεται ανεπαρκές να με κρατήσει σταθερά στο έδαφος. Είμαι σε ετοιμότητα να σταματήσω στιγμιαία και να χαμηλώσω το κέντρο βάρους μέχρι να περάσει η μανία μιας ριπής. Όταν με βρίσκει αφηρημένη ή απροετοίμαστη δεν το ’χει σε τίποτα να με πετάξει  στις πέτρες ή τ’ αγκάθια. Στον απολογισμό θα μετρήσω αμυχές, γρατζουνιές και ξεγδάρματα. Κι ενώ όλη η προσοχή είναι στην ευστάθεια, δεν θέλω να χάσω και το παραμικρό από την μεγαλόπρεπη αγριάδα του τοπίου. Να μετρήσω με το βλέμμα το βάθος της κωνικής χοάνης που σχηματίζεται στ’ αριστερά και που πολλαπλασιάζει τον ήχο του ανέμου μέσα από διαδοχικές ανακλάσεις λειτουργώντας σαν υπερμέγεθες αντηχείο. Να χαϊδέψω τη γυαλιστερή επιφάνεια του λευκού κρυσταλλιζέ πετρώματος που ξεφύτρωσε αναπάντεχα και που δείχνει ηφαιστειακό, τόσο ξένο προς τα γκρίζα  σχιστολιθικά πετρώματα που μας συντροφεύουν από το πρωί.

Ψηλά στον Αφέντη Χριστό... η πρώτη κορυφή

Το καταφύγιο  στο πρωινό φως 

Είμαστε στα 1330μ στη θέση Στροβίλι κι από την κουζίνα ξεχύνονται μοσχοβολιές ικανές να κολάσουν και τους πιο εγκρατείς πόσω μάλλον ξελιγωμένους ορειβάτες. Κατσίκι χρονιάρικο βραστό και τα μακαρόνια βρασμένα στο ζουμί και πασπαλισμένα με μπόλικη κρητική γραβιέρα. Λιχουδιά από τις λίγες που συνοδεύεται από εκλεκτό κόκκινο κρασί. Τύφλα να 'χουν οι χρυσοί σκούφοι των γκουρμέ εστιατορίων. Οι γλώσσες λύνονται και τα λόγια κυλούν ροδάνι. Η θεματολογία είναι η αναμενόμενη  σε μια συνάντηση ορειβατών. Αναμνήσεις από εξορμήσεις, περιπέτειες σε κορυφές,  ταλαιπωρίες σε φαράγγια, δυσκολίες σε κακοτοπιές, σχεδιασμοί για κοινές εξορμήσεις που συνήθως μένουν ασκήσεις επί χάρτου. Οι ψαράδες και οι κυνηγοί έχουν τ' όνομα μα κι οι ορειβάτες δεν πάνε πίσω στη χάρη. Λίγο πριν η κούραση βαρύνει τα βλέφαρα ο Γιώργος, που έχει το γενικό πρόσταγμα, δίνει λεπτομέρειες για το αυριανό πρόγραμμα.  Είναι καθησυχαστικός και  εμψυχωτικός, αλλά  ανυποχώρητος στο θέμα του νερού.

-Θα κουβαλάμε έξι μπουκάλια το λιγότερο - ο ευτραφής της παρέας ένα παραπάνω. Κάθε είκοσι λεπτά θα σταματάμε για τρεις ρουφιές. Δεν θα διακινδυνεύσουμε μια αφυδάτωση. Το νερό πρέπει να μας καλύψει για 36 θερμές ώρες.

Ψηλά στον Αφέντη Χριστό

Το οδοιπορικό αυτό έχει δημοσιευθεί στο τεύχος  93 του περιοδικού: "Ελληνικό Πανόραμα"

Το εκκλησάκι της μεταμόρφωσης στην κορυφή "Ψαρή Μαδάρα" ή "Αφέντης Χριστός" της Δίκτης

Μεγάλη σου η Χάρη Αφέντη Χριστέ, μα ήταν ανάγκη να μεταμορφωθείς εκεί ψηλά στο Θαβώρ; 

Και καλά... εσύ αφέντης είσαι και λογαριασμό δεν δίνεις. 

Οι Κρητικοί ήταν ανάγκη να χτίσουν το εκκλησάκι στην  κορυφή της Δίκτης στα 2141 μ; 

Και καλά... οι Kρητικοί γνωστοί είναι για τις κουζουλάδες τους.

Εμείς, λογικοί και μυαλωμένοι ορειβάτες το μετρήσαμε καλά όταν αποφασίσαμε να  ανεβούμε το γυμνό και άνυδρο πετροβούνι, ενώ η μετεωρολογική προέβλεπε θερμοκρασίες που θα άγγιζαν τους σαράντα; 

Ένας άγγελος στο σανίδι... κατάληξη

Οι σχολικές παραστάσεις την προϊδέασαν για τη γνωριμία με το αληθινό θέατρο. 
Η πρώτη επαφή στάθηκε έρωτας. 
Έρωτας   κεραυνοβόλος . 

Ο ρόλος των συγκυριών στη ζωή! 

Ο θίασος του Μάνου Κατράκη – ποιος ήταν αυτός μακάρι και να 'ξερε – κατέφθασε στο νησί περιοδεύοντας στην επαρχία. Οι δάσκαλοι άδραξαν την ευκαιρία και οι μαθητές είχαν τύχη αγαθή να παρακολουθήσουν, σε πρωινή παράσταση, το έργο «Βασίλισσα Αμαλία» του Γεωργίου Ρούσσου. Επαγγελματικό θέατρο πρώτης γραμμής! Το αναγνώρισε κι ας μην είχε μέτρο σύγκρισης. Ρούφηξε μονοκοπανιάς τη μαγεία του  λες κι έκανε βουτιά στη χύτρα με τον μαγικό ζωμό του Δρυίδη κι έκτοτε απόμεινε στιγματισμένη. Το βράδυ οι γονείς είχαν κλείσει θέσεις για τον «Ηλίθιο» του Ντοστογιέφσκι. Χάλασε τον κόσμο  να πάει μαζί τους κι εκείνοι, ύστερα από κάποιες αναιμικές προσπάθειες να την πείσουν πως δεν ήταν  της ηλικίας της, αποφάσισαν να ενδώσουν.  Κάτι κατάλαβαν  ή  κάτι διαισθάνθηκαν. Τώρα, τι κατάλαβε εκείνη στην ηλικία των δέκα βλέποντας τον Κατράκη να υποδύεται τον αλλόκοτο πρίγκιπα Μίσκιν ,  αυτό πώς να το μάθει κανείς; Μπορεί ακριβώς η μαγεία του ακατανόητου να την σημάδεψε και να την παραλόϊσε. Ταυτόχρονα όμως τακτοποιήθηκαν μέσα της τα μεγέθη κι αυτό τράβηξε μαλακά το καλάμι από τα πόδια της

Ένας άγγελος στο σανίδι

Δύο  στις εθνικές γιορτές και μία στη λήξη των μαθημάτων, οι σχολικές παραστάσεις αποτελούσαν καλλιτεχνικό γεγονός πρώτου μεγέθους για τη μικρή επαρχιακή πόλη. Η αισθητική καλλιέργεια των μικρών μαθητών ήταν ένας στόχος, όχι όμως και ο  αποκλειστικός. Εκείνοι αποτελούσαν το κοινό της πρωινής παράστασης που λειτουργούσε ως  γενική πρόβα. Το θέαμα απευθυνόταν κυρίως στους ενήλικες θεατές που έσπευδαν να πιάσουν από νωρίς θέση, μια και όλο και κάποιον λιλιπούτειο συντελεστή θα είχαν να καμαρώσουν – γιο ή εγγονό, ανίψι ή μικραδέλφι, γειτονάκι ή γόνο φιλικής οικογένειας . 

Εκείνη κι Εκείνος

Εξώφυλλο και οπισθόφυλλο του βιβλίου

Άρχισα να γράφω  σ' αυτή την ιστοσελίδα – ενάμιση χρόνο πριν – από μια διάθεση να αδειάσω πράγματα που ασφυκτιούσαν μέσα μου και να τα μοιραστώ πιστεύοντας πως σε κάποιους κάτι θα  θύμιζαν, σε κάτι δικό τους θα παρέπεμπαν, κάποια νοσταλγία  θα τους ξυπνούσαν. Αν κάποιοι σκέφτονταν " μα αυτά  θα μπορούσα να τα είχα γράψει κι εγώ", θα αισθανόμουν δικαιωμένη.

Σε πρώτη φάση ήταν αρκετή η επικοινωνία μου με ανθρώπους μέσα από το διαδίκτυο, μα η  η φυσική θέση ιστοριών σαν τις δικές μου είναι μέσα στις σελίδες ενός βιβλίου που μπορείς να φυλλομετρήσεις, να χαϊδέψεις, να μυρίσεις, να ακουμπήσεις, να βάλεις σελιδοδείκτη – όταν χτυπήσει το τηλέφωνο – και μετά να το βρεις εκεί να σε περιμένει... Κάποιοι από τους αναγνώστες συμφωνούν μαζί μου και με παρότρυναν να προχωρήσω στο επόμενο βήμα.

Και να 'μαι λοιπόν. 

Βοήθησαν οι νέες τεχνολογίες που έχουν τη μαγική δυνατότητα να υλοποιούν τα όνειρα πιο γρήγορα και πιο εύκολα παρακάμπτοντας τους συμβατικούς τρόπους. 

Η  Amazon.com εκδίδει και προωθεί το πρώτο μου βιβλίο με τίτλο:

Εκείνη κι εκείνος

Είναι μια συλλογή από δεκατέσσερις ιστορίες που έχουν ήδη δημοσιευτεί στα Γιούλια Ολόμπλαβα. Ο συνεκτικός ιστός των ιστοριών αυτών περιγράφεται στο οπισθόφυλλο:

Εκείνη είναι η πρωταγωνίστρια. Αυθόρμητη ή συγκρατημένη, εγκλωβισμένη στα πρέπει ή αφημένη ξυλάρμενη στα θέλω, ορθολογίστρια ή σπάταλη σε  συναισθήματα, καταπιεσμένη ή δυνάστης, μαραζωμένη ή λουλουδιασμένη, συμβιβασμένη ή επαναστάτρια, συνηθισμένη να ματώνει γιατί η φύση το όρισε έτσι.

Εκείνος περιορίζεται στο ρόλο του παρατηρητή. Μα επειδή - όπως πολύ νωρίς ανακάλυψαν οι Φυσικοί - η παρουσία του παρατηρητή επηρεάζει τη μέτρηση, από μόνη η ύπαρξη του λειτουργεί σαν βαρύτητα που καμπυλώνει τον χώρο της,  γίνεται παράγοντας αστάθειας, και αλλοιώνει την «πραγματικότητα» της.

Πόσο εφικτή είναι  η συνύπαρξή τους;

Θα συνεχίσουμε να είμαστε μαζί μέσα από τις γνώριμες σελίδες των « Γιούλιων».

Η περιπέτεια του γραψίματος έχει αρχή , δεν έχει τέλος.

Απόπειρα ψυχοθεραπείας

                                       

This is Warhol’s Freud

Νομίζω ότι οι καλύτεροι ψυχοθεραπευτές είναι αυτοί που σε παρακολουθούν χωρίς να λένε απολύτως τίποτε. Εσύ στη γωνιά σου να χύνεις ποτάμι  δάκρυα για τη στοργή που δεν πήρες όταν έπρεπε ή που πήρες αλλά δεν το κατάλαβες ή που την πήρες πακέτο με τον ευνουχισμό σου ή που την πήρες μεν, δεν σου έφτασε δε. Κι αυτοί  να σε κοιτούν προσεκτικά τροφοδοτώντας σε τακτικά με χαρτομάντιλα ( άσε κυρά μου το κουτί μπροστά μου , σε μένα βρήκες να κάνεις οικονομία;) περιμένοντας να φτάσεις κάπου. Εσύ στην υστερία σου και αυτοί στην παρατήρησή της. Κι όμως σου ανοίγουν  πόρτες οι τύποι αυτοί .

Από τον Ευβοϊκό στο Αιγαίο...Δημοσάρη

Στην είσοδο του φαραγγιού – όταν η κορυφή μοιάζει πια απόμακρη -  η ομάδα ανασυγκροτείται και ενώνεται με τους υπόλοιπους που, εναλλακτικά, προτίμησαν την άνεση ενός ξενοδοχείου στην Κάρυστο και θα περπατήσουν μαζί μας το Δημοσάρη.

Οι γύρο πλαγιές αντιλαλούν  ήχους από τροκάνια. Κατσίκια και πρόβατα, κοπαδιαστά, βόσκουν  με τη χαρά της πρώτης μέρας. Οι βοσκοί τήρησαν και φέτος την παράδοση που θέλει ν'  αφήνουν τα χειμαδιά και ν'ανεβαίνουν στα ψηλώματα  στην γιορτή του Αγίου Κωνσταντίνου. 

Κατεβαίνουμε την τσιμεντένια σκάλα. Η επένδυση των σκαλοπατιών με πλάκες Καρύστου είναι μια προσπάθεια να εξωραϊστεί η άθλια παρέμβαση στα πλαίσια της τουριστικής αξιοποίησης του φαραγγιού. Χάθηκε ένα ωραίο παραδοσιακό λιθόστρωτο; Δεν μπορώ να αποφύγω οργισμένες σκέψεις. Όσο περισσότερο μπετόν, τόσο περισσότερο κέρδος για εργολάβους, υπεργολάβους, μηχανικούς, αναδόχους… Αυτή είναι η Ελλάδα!  Πώς να βάλεις στη ζυγαριά τα πλεονεκτήματα, του οικόπεδου που μας έλαχε, με τα μειονεκτήματα του οικοδομήματος που στήσαμε; Βάζω φρένο στον θυμό μου! Δεν θέλω με τίποτα να χαλάσω τη φωτεινή μου διάθεση.